Zabytek miesiąca Muzeum Początków Państwa Polskiego

Listopadowy zabytek miesiąca z Muzeum Początków Państwa Polskiego czyli Podkówka obcasa –  Gniezno, stan.  15c (XVI-XVII w.)

Prezentowany zabytek to metalowa podkówka do buta, odkryta na Górze Lecha w trakcie powojennych wykopalisk pod kierunkiem prof. Kazimierza Żurowskiego, datowana na XVI-XVII w. Podkówki tego typu służyły jako okucie obcasa chroniąc go przed ścieraniem się. Nasz egzemplarz o szerokości 5,6 cm wykonany został z prostokątnego w przekroju pręta o grubości 0,2/0,3 cm i wysokości 1,0/1,5 cm; na kabłąku widoczne są dwa mocujące trzpienie – zaczepy (trzeci jest ułamany).

Buty zaopatrzone w niewysoki obcas, z wygiętą w łuk podeszwą, pojawiły się jeszcze w XVI w. Jednak obcasy tak naprawdę upowszechniły się w wieku XVII, kiedy modne stały się buty z fasonem dopasowanych do kształtu stopy, z zaokrąglonymi od przodu noskami i zaopatrzone w obcas właśnie. Ciekawostką jest fakt, że montowano je zarówno przy butach męskich, jak i kobiecych. Obcasy zbudowane były bądź ze ściśle dopasowanych do siebie warstw skóry, sklejanych i łączonych drewnianymi kołkami bądź też wycinane były z drewna i obłożone skórą.

Niewielki zakonserwowany zabytek przynosi nam konkretne świadectwo codziennej kultury materialnej mieszkańców naszego miasta sprzed kilkuset lat.