01/07/2026 0 Comments
Zabytek miesiąca z Muzeum Początków Państwa Polskiego
Fragment dzbana szkliwionego, – Jankowo Dolne, stan. 21 (XVII w.)
Ceramiczne naczynie, prezentowane w gablocie, to fragment nowożytnego dzbana, datowanego na XVII w., odkrytego w trakcie wykopalisk na terenie dawnej posiadłości rodu Porajów w Jankowie Dolnym (około 5 km na wschód od Gniezna). Zabytek zachowany jest tylko fragmentarycznie; widać szyjkę z wylewem, taśmowate ucho i górną część dość smukłego brzuśca. Ceglaste naczynie pokryto cienką warstwą białej angoby i następnie szkliwem barwy jasnozielonej. Szczególną uwagę zwraca charakterystyczna technika zdobienia określana terminem sgrafitto, polegająca na miejscowym usuwaniu angoby - odsłonięte powierzchnie ceglastej powierzchni nabrały pod szkliwem barwę brązową. Na brzuścu naczynia usunięto warstwę angoby 4-zębnym narzędziem grzebykowatym wykonując naprzemiennie pionowe pasma ciągłe i pionowe pasma nakłuć. Na szyjce wyróżnia się poziome wielokrotne pasmo wykonane grzebykiem, pokryte angobą i szkliwem; nad i pod tym pasmem szyjkę pokryto naciekami angoby tworzącymi poziome motywy szczebelkowe. Wewnętrzna powierzchnia naczynia pokryta jest szkliwem bezbarwnym nabierającym na ceglastym czerepie kolor brązowy.
Zabytek ilustruje kulturę materialną mieszkańców zapewne zasobnego folwarku dworskiego, funkcjonującego w okolicach Gniezna.
Comments